100 phát minh Made in Italy

100 phát minh Made in Italy

Không phải những kiến trúc hoành tráng thời La Mã hay những tác phẩm hội họa kinh điển thời Phục hưng, nhưng có thể 100 ý tưởng và phát minh tiêu biểu từ ngày thống nhất nước Ý cho tới nay sẽ khiến bạn bất ngờ và thêm yêu nước Ý. Từ chiếc xe trong bộ phim “Trở về tương lai” đến trò chơi ô chữ, từ chiếc thang cứu hỏa đến công cụ tìm kiếm Google…

Những năm 1860

 
Bức vẽ đầu thế kỉ XX mô tả kênh đào Suez đã được Luigi Negrelli hoàn thành vào năm 1869.
 

Tiếp theo đây là những ý tưởng “made in Italy” vĩ đại khác, cho một hình dung về những năm đầu tiên sau khi đất nước Italia hoàn toàn giải phóng.

1861: trụ trì Giovanni Caseli phát minh ra pantelegrafo, tiền thân của máy fax.
1865: Antonio Pacinotti ra mắt máy phát điện dinamo, chuyển động năng thành điện năng.
1866: Enrico Bottini giới thiệu phương pháp khử trùng vết thương và thiết bị phẫu thuật bằng acid carbolic.
1867: nhà thiên văn học Giovanni Schiaparelli khám phá ra nguồn gốc sao băng.

Những năm 1870

 
Bức ảnh hai đứa trẻ những năm 20 thế kỉ trước đang nói chuyện qua điện thoại. Trong nhiều thập kỉ, phát minh được xem là của Alexander Bell nhưng mãi tới tận năm 2002 Tòa án Tối cao Hoa Kì mới chính thức công nhận nó thực sự thuộc về Antonio Meucci, người đã nộp bằng sáng chế cho chiếc telettrofono, tiền thân của điện thoại vào năm 1871.
 

1873: Paolo Porta nhận bằng sáng chế cho thang di động và tự đỡ dành cho lính cứu hỏa trong khi Camillo Golgi vẽ ra được cấu trúc của nơ ron thần kinh.
1876: khi sửa chiếc đàn organ nhỏ của mình, Mariano Dallapè bỗng nảy ra ý tưởng về chiếc đàn phong cầm và không lâu sau ông đã cho ra đời chiếc đầu tiên trên thế giới.
1878: Benvenuto D’Alessandro phát minh ra chiếc áo phao cứu hộ.
1878: Antonio Michela Zucco sáng chế bàn phím có hai phần phục vụ cho việc tốc kí.

Những năm 1880

1880_650924
 
Chiếc bánh pizza Margherita đầu tiên với ba màu cờ Ý – xanh lá húng, trắng mozzarella và đỏ cà chua được người đầu bếp dày dặn kinh nghiệm tại Napoli sáng tạo nhân chuyến thăm của nữ hoàng Margherita vương quốc Savoia tới thành phố này vào năm 1889.
 

Tiếp theo là những khoảnh khắc huy hoàng khác của thập kỉ này:

1880: Alessandro Cruto hoàn thành chiếc bóng đèn dây tóc đầu tiên, trước nhà bác học Edison tới 5 tháng.
1882: bác sĩ Carlo Forlanini phát minh ra khí tràn màng phổi nhân tạo; cũng trong năm này Karl Benz và Enrico Bernardi hoàn thiện động cơ tiêu thụ xăng Pia.
1884: Angelo Moriondo, một người chủ khách sạn tại Torino, đã chế ra máy pha cà phê Espresso.
1885: Giovanni Gilardini người vùng Piemonte sáng chế ra chiếc ô tự động mở.
1886: Antonio Bonino sáng chế ẩm kế dùng để đo độ ẩm.
1886: Giovanni Battista Marzi lắp đặt chiếc điện thoại tự động đầu tiên (được điều khiển bằng 10 chữ số) tại Vaticano.

Những năm 1890

1890_650939
 
Chiếc máy đo huyết áp được bác sĩ Scipione Riva Rocci người Piemonte phát minh năm 1896 nhưng ông không muốn được công nhận sáng chế và cũng từ chối luôn cả các mời gọi sử dụng cho mục đích thương mại.
 

Trong thập kỉ này các sáng chế của người Ý thực sự đa dạng: một số làm thay đổi hẳn cuộc đời của họ, số khác kết thúc trong lãng quên…

1890: ô chữ (chưa có ô đen) được nhà báo Giuseppe Airoldi người Lecce phát minh.
1894: Filoteo Alberini hoàn thành chiếc máy chạy hình kinetografo, tiền thân của rạp chiếu bóng.
1895: Guglielmo Marconi đã khiến những tiếng chuông vang lên dưới tác động cửa một máy phát từ xa, và thế là radio được phát minh.
1896: nhà vi khuẩn học Giuseppe Sanarelli cô lập được vi khuẩn Baccilus icteroides khỏi bệnh nhân bị nhiễm bệnh sốt vàng da.

Những năm 1900

1900_650954
 
Tàu cánh ngầm là phương tiện được sáng chế bởi Enrico Forlanini, người vốn đã nổi tiếng về các dự án máy bay, phi thuyền và trực thăng. Nhờ các đôi cánh đặc biệt bên dưới, chiếc tàu có thể nổi lên một phần và do đó giảm được sức cản để lướt nhanh hơn.
 

Ngoài ra:

1901: nhà giáo Maria Montessori người vùng Marche đã sáng tạo phương pháp giáo dục dựa trên tự do và tương tác với môi trường.
1902: Giuseppe Mercalli giới thiệu với giới khoa học thang địa chấn mang tên ông.
1903: Italo Marchioni, người làm kem di cư sang New York đã làm ra chiếc kem ốc quế đầu tiên.
1905: năng lượng địa nhiệt từ các mạch nước phun được sử dụng để sản xuất điện tại Larderello (Pisa).
1907: Alessandro Artom dựng nên chiếc ăng ten để nhận sóng radio một chiều.
1909: giáo sĩ Luigi Cerebotani hoàn thành chiếc máy in từ xa, tiền thân của máy telex.
1909: Filippo Tommaso Marinetti sáng lập thuyết vị lai.

Những năm 1910 – 1920

1910_20_650969
 
Khó tin nhưng đúng sự thật, đó là chuyện một trong những chiếc kẹo sô cô la nổi tiếng nhất trên thế giới (năm 1922) lại được làm nên từ vụn nguyên liệu thừa của những sản phẩm khác tại công ty Perugina. Đầu tiên nó có tên là Cazzotto (giống hình một nắm đấm), nhưng Luisa Spagnoli (một trong những nhà sáng lập Perugina và sau này còn nổi tiếng như nữ doanh nhân nghành thời trang) đã đổi tên sản phẩm của mình thành Bacio và mang lại may mắn cho nó tới tận ngày hôm nay.
 

Đây cũng là những năm của những phát minh khoa học công nghệ vĩ đại khác tại Italia:

1910: Luigi Devoto đã sáng lập ra bệnh viện chuyên khoa đầu tiên tại Milan.
1910: nhà vật lý học Domenico Pacini đóng góp vào sự phát hiện ra tia vũ trụ.
1914: đạo diễn Giovanni Pastrone đã sáng tạo ra đường ray đặt máy quay và lần đầu tiên đã sử dụng cho bộ phim Cabiria.
1921: nhà nhân khẩu học Corrado Gini đã phát minh ra chỉ số đo lường sự bất bình đẳng trong thu nhập của các quốc gia.
1924: khánh thành đường cao tốc đầu tiên trên thế giới, Milano – Varese (mà ngày nay là A8).
1926: nhà toán học Vito Volterra thiết lập một hệ thống các phương trình mô tả cân bằng động vật ăn thịt – con mồi trong hệ sinh thái.

Những năm 1930

1930_650984
 
Vào năm 1933 Alfonso Bialetti đã sáng chế ra máy đun cà phê moka bằng hợp kim nhôm và bakelite; cái tên moka được lấy từ tên thành phố Mokha của Yemen, nơi sản xuất một lượng cà phê lớn.
 

Cũng nhờ vào tài năng sáng tạo của người Italia mà trong những năm 30 nhiều cuộc chinh phục khoa học công nghệ cũng đã thành công.

1930: chiếc trực thăng đầu tiên bay trong vòng 8 phút 45 giây – đó là DAT3 của Corradino D’Ascanio (người sau này đã thiết kế huyền thoại Vespa).
1930: loại bê tông nhẹ của Pier Luigi Nervi được đưa vào xây dựng.
1930: nhà dinh dưỡng học Franco Piroddi người Genova đã chỉ ra tính hợp lý trong khẩu phần ăn của người Địa Trung Hải.
1933: một thiết bị do Giuseppe Occhialini hoàn thiện đã khẳng định sự tồn tại của positrone, hạt phản vật chất.
1935: Carlo Antonio Ferretti thu được loại sợi tổng hợp từ casein và đặt tên nó là Lanital.
1935: Tullio Campagnolo phát minh ra bộ thay đổi cỡ líp cho xe đạp mà không phải dừng lại.
1935: nhà dược học Vittorio Erspamer đã cô lập được serotonin (5-HT) – chất xúc tác có ích cho giấc ngủ, tâm trạng và vị giác.
1935: Gino Modigliani phát minh ra máy chữ, khiến chữ xuất hiện luôn trên giấy sau khi phím được gõ.
1936: nhà leo núi Vitale Bramani đã chế ra cao su lưu hóa duy nhất thích hợp với mọi loại độ cao có tên Vibram.
1937: Teseo Tesei hoàn thiện bình lặn có thể ở trong nước nhiều tiếng đồng hồ.
1938: Enrico Fermi nhận giải Nobel cho những nghiên cứu về năng lượng nguyên tử.

Những năm 1940

1940_650999
 
Enrico Piaggio xây dựng nhà máy đầu tiên sản xuất Vespa. Người đã thiết kế chiếc scooter đầu tiên trên thế giới chính là kĩ sư người Abruzzo Corradino D’Ascanio. Nhờ thiết kế độc đáo và cảm giác dễ chịu cho người cầm lái, Vespa đã gây tiếng vang trên toàn cầu. Từ năm 1946 cho tới nay đã có hơn 17 triệu chiếc được sản xuất.
 

Nhưng đó không phải là thành công duy nhất trong thập kỉ này mà còn có:

1940: De Sica và Rossellini đã khai sinh ra chủ nghĩa Hiện thực mới, gây ảnh hưởng lớn đến nền điện ảnh thế giới.
1944: chiếc máy làm kem tự động của Bruto Carpigiani ra mắt.
1947: Cisitalia 202 được Pininfarina cho ra đời và là chiếc ô tô đầu tiên trên thế giới được trưng bày tại bảo tàng nghệ thuật Moma – New York.
1949: huấn luyện viên người Trieste Nereo Rocco gặt hái thành công với hệ thống phòng thủ kiểu Ý trong bóng đá.

Những năm 1950

1950_651014
 
Trên bàn làm việc của nhà hóa học Giulio Natta là mô hình cấu trúc phân tử polipropilene mà ông đã phát minh vào đầu những năm 50. Loại vật liệu nhựa này nhẹ và bền, sau này trở nên nổi tiếng với cái tên thương mại Moplen.
 

Thập kỉ này cũng có những phát minh trên nhiều lĩnh vực, từ điện tử đến thời trang.

1952: Paolo Della Porta sáng tạo ra “getter”, thiết bị hút chân không thiết yếu trong ngành điện tử tiêu dùng sau này.
1955: nhà vật lý Emilio Segré kết hợp với Owen Chamberlain đã khám phá ra hạt phản proton.
1956: FIAT tung ra chiếc xe chở khách đầu tiên, đó là 600 Multipla có chỗ cho người lái và 5 khách.
1956: Candido Jacuzzi (kĩ sư người Mỹ gốc Ý) đã thiết kế thiết bị thủy trị cho cậu con trai mắc bệnh thấp khớp, từ đó bồn nước mát-xa được ra đời.
1957: Luciano Emmer cho ra mắt phim quảng cáo đầu tiên.
1958: prêt-à-porter, những bộ quần áo may sẵn theo các cỡ cố định được nhà tạo mẫu người Firenze Emilio Pucci đưa ra thị trường.
1959: Pietro Granello giới thiệu Cinebox, loại máy hát có cả hình ảnh videoclip của bài hát.

Những năm 1960-1970

immagine-20_651134
 
Federico Faggin người Vicenza cầm trên microchip do chính ông phát minh cho Intel của Mỹ năm 1971. Cho tới tận ngày nay thì thiết bị điện tử này vẫn đóng vai trò “não bộ” của máy tính.
 

Đây cũng là thời kì “sung mãn” của sáng tạo Ý:

1962: Olivetti ra mắt P101, chiếc máy tính tích hợp tính năng in, được coi như chiếc máy tính cá nhân đầu tiên. Tên gọi thân mật của nó là Perottina theo tên người phát minh ra nó là Pier Giorgio Perotto.
1963: nhà di truyền học Luigi Luca Cavalli-Sforza áp dụng luật di truyền học trong dân số để khám phá những di chuyển theo thời gian và không gian của loài người.
1964: Nutella, loại kem cacao và hạt quả phỉ mà cả thế giới ưa chuộng bắt đầu được sản xuất tại nhà máy Ferreto ở Alba.
1969: nhà sinh vật học Salvador Luria nhận giải Nobel cho công trình nghiên cứu virus và vi khuẩn, nền móng của sinh học phân tử.
1971: công ty Tecnica ra mắt Moon Boot giống loại ủng của các nhà du hành vũ trụ.
1975: Renato Dulbecco giành giải Nobel Y học cho khám phá về mối quan hệ giữa virus gây ung thư và tế bào.
1975: Giorgio Armani thiết kế chiếc áo khoác không cấu trúc nhẹ và bền.

Những năm 1980

1980_651044
 
DeLorean DMC-12 là chiếc xe do Giorgetto Giugiaro thiết kế năm 1986 và chỉ được sản xuất với số lượng cực ít nhưng đã trở nên nổi tiếng nhờ bộ phim “Trở về tương lai”.
 

Trong thập kỉ này những phát minh về xe chiếm ưu thế.

1982: Nicola Ielpo phát minh ra đồng tiền lưỡng kim, công nghệ được áp dụng trên đồng 500 lire, sau này là 1 và 2 euro.
1983: đội ngũ của Carlo Rubbia tại Cern đã phát hiện ra các hạt W+, W- và Z0.
1984: Antonio Dal Monte phát minh ra bánh xe đua dạng thấu kính mà với nó Moser đã phá vỡ kỉ lục đường đua.
1985: nhà kinh tế học Franco Modigliani nhận giải Nobel cho thuyết “vòng đời”.
1986: Rita Levi-Montalcini giành giải Nobel y học cho khám phá “yếu tố tăng trưởng thần kinh”.
1986: nhà thiết kế Milan Nanni Strada sáng tạo trang phục “torchon”.
1989: Ferrari giới thiệu xe với cần số giảm xuống còn 2 đặt sau vô lăng.

Những năm 1990

1990_651059

 
Chiếc sim của điện thoại di động. Năm 1996 hãng Telecom Italia Mobile (nay là TIM) đã ra mắt chiếc thẻ Tim Card cho phép người dùng nạp tiền vào tài khoản điện thoại. Kéo theo đó là sự khai tử (hoặc gần như thế) của dịch vụ trả sau và sự bùng nổ của điện thoại di động.
 

1990: loại nhựa sinh học tự phân hủy làm từ tinh bột ngô, lúa mì và khoai tây Mater-Bi được Catia Bastioli phát minh cho Novamont.
1990: kĩ sư Leonardo Chiariglione sáng chế ra file nén MPEG cho video.
1991: nhà nghiên cứu miễn dịch Rino Rappuoli đề xuất phương pháp vắc-xin đảo ngược để tạo ra vắc-xin.
1995: Mario Moretti Polegato sáng chế loại đệm có lỗ siêu nhỏ thấm mồ hôi nhưng không ngấm nước cho Geox.
1995: Giacomo Rizzolatti và các cộng tác viên khám phá ra tế bào thần kinh gương, được kích hoạt khi chúng ta làm việc gì hoặc khi chúng ta thấy ai đó làm những cử chỉ tương tự.
1997: Alfa Romeo giới thiệu common rail, hệ thống tiêu thụ ít nhiên liệu và giảm ô nhiễm.
1997: Massimo Marchiori tạo ra Hyper Search, động cơ tìm kiếm siêu nhanh mà trên nền tảng đó Google đã được sinh ra.
1998: tại Lione, bác sĩ phẫu thuật Marco Lanzetta và các cộng sự đã ghép thành công bàn tay đầu tiên.

Những năm 2000-2010

2000_10_651074
 
Đầu chạy video trò chơi Nintendo Wii. Một trong những bí mật làm nên sự thành công đó là máy vi gia tốc 3D, nền tảng của hệ thống điều khiển độc đáo. Máy đo gia tốc, cùng với nhiều thiết bị điện tử khác (như iPhone) đã được phát minh đầu thế kỷ 21 bởi nhóm của Bruno Murari thuộc công ty Microelectronics tại Agrate Brianza.
 

Dưới đây là những sáng kiến Ý khác, được biết đến và ít được biết đến, đã ra mắt (hoặc sắp ra mắt) vào đầu thiên niên kỷ thứ ba này.

2002: Riccardo Giacconi nhận giải Nobel cho khám phá tia X vũ trụ.
2002: với IBM, Enel đã tung ra máy tính thông minh, có thể tính toán lượng tiêu thụ từ xa.
2002: nhóm của Claudio Bordignon sử dụng tế bào gốc để điều trị các bệnh di truyền.
2004: kĩ thuật xây dựng bằng rô-bốt D-Shape được Enrico Dini phát minh.
2005: tại công ty Interaction Design di Ivrea, phần cứng nguồn mở đầu tiên có tên gọi Arduino được phát minh, cho phép ai cũng có thể thay đổi hoặc lập trình.
2005: nhóm Arts của Paolo Dario phát minh ra bàn tay robot có khả năng cảm giác như bàn tay tự nhiên.
2007: Mario Capecchi nhận giải Nobel cho nghiên cứu về việc sử dụng tế bào gốc.
2008: Mectex tại Como đã tạo ra bộ đồ Speedo làm giảm lực cản trong nước tới 10%.

Luna

FacebookPinterestLinkedInTwittertumblrGoogle+Email